جستجوی پیشرفته

کم خونی یا آنمی یکی از بیماری های شایع و گسترده ی جهان است که انواع و علل مختلف و تا حدی درمان های متفاوتی دارد. این بیماری که با رنگ پریدگی پوست و ضعف کلی در بدن مشخص می شود، یکی از شایع‌ترین بیماری‌های خونی است که افراد زیادی را در سطح جهان -عمدتا زنان- را تحت تاثیر قرار می‌دهد و عمدتا ناشی از بیماری طولانی مدت و رژیم غذایی نامناسب است. از منظر طب نوین کم خونی به سه دلیل ایجاد می‌شود:

  • بدن به اندازه کافی گلبول قرمز تولید نمی کند.
  • گلبول های قرمز در بدن نابود می‌شوند.
  • از دست رفتن خون ناشی از قاعدگی، جراحت و یا علل دیگر خونریزی است.

  •  علت کم خونی از منظر طب سنتی

از منظر طب سنتی کم‌خونی زمانی بروز می‌کند که خلط دم که در واقع پیش‌ساز آن بلغم است این قابلیت را پیدا نکند که به دم تبدیل شود. بلغم خلطی است که از لحاظ ماهیتی «سرد و تر » بوده اما دم «گرم‌» است و در واقع زمانی که سردی به گرمی غالب شود و بدن نتواند سردی را به گرمی تبدیل کند فرد به کم‌خونی مبتلا می‌شود. درنتیحه کم خونی ممکن است از ازدیاد بلغم در خون باشد. افزایش حرارت به بلغم خون را می‌سازد (در این موارد افراد دچار ضعف و بی حالی هستند، خوابشان زیاد و کم کیفیت بوده و بدنشان سرد است).

در طب نوین و طب سنتی به دو روش متفاوت نگاه می‌شود بطوریکه در طب نوین وقتی شمارش تعداد گلبول‌های قرمز در آزمایش‌ها ملاکی برای تشخیص کم‌خونی محسوب شده اما در طب سنتی علاوه بر کمیت تعداد گلبول‌های قرمز به کیفیت این گلبول‌ها نیز توجه ویژه می‌شود.کیفیت و تعداد گلبول‌های قرمز، هماتوکریت و هموگلوبین از جمله نکات مشخص کننده میزان کم‌خونی در طب سنتی است.

در تعاریف طب سنتی یک کمبود خون داریم یعنی کمیت خون تغییر کرده و مقدارش فرق کرده و دیگری کیفیت خون - ممکن است صفرا با خون آغشته شده و یا بلغم و سودا بیش از اندازه وارد خون شده باشد که کیفیت خون را تغییر داده است و خون را از حالت طبیعی خارج کرده باشد- به عنوان مثال در مواقعی مشاهده می‌شود که فرد مراجعه کننده به پزشک طب سنتی، از علایمی مثل اختلالات خواب، جوش‌های صورت و زرد بودن رنگ پوست برخوردار است اما تعداد گلبول‌های خون وی در حد معمول بوده در این حالت کیفیت خون وی مطلوب نیست. برای درمان این نوع اختلال سعی می شود در کنار تجویز آهن برای افراد، مراکز تولید خون بدن نیز گرم شوند.


 

  • نشانه های کم خونی در بدن

خستگی، ضعف، رنگ پریدگی، تنفس های کوتاه، دست و پاهای سرد، سردرد، گیجی، درد سینه، ریزش مو، ضربان قلب نامنظم، مشکلاتی در تمرکز، ضعف بنیه

 

  • انواع کم خونی
  • کم خونی فقر آهن
  • کم خونی های ناشی از کمبود ویتامین
  • تالاسمی
  • کم خونی ناشی از بیماری های مزمن
  • آنمی آپلاستیک
  • کم خونی سلول های داسی شکل
  • کم خونی همولیتیک

 

  • اصلاح و پیشگیری از کم خونی در طب سنتی

انسان‌ها دارای مزاج‌های متفاوت هستند و نمی‌توان مشخص و ثابتی در خصوص کم‌خونی به همه افراد تعمیم داد. طبع غالب برخی افراد سودایی است و و تا زمانی که طبع آن‌ها تغییر نکند کم‌خونی آن‌ها برطرف نمی‌شود. در فضای مجازی تبلیغاتی در زمینه درمان کم‌خونی به چشم می‌خورد که این موضوع باعث شده برخی افراد جایگاه طب سنتی و گیاه درمانی را اشتباه بگیرند.

در گیاه درمانی به هر یک از گیاهان خاصیتی درمانی نسبت داده می‌شود، این موضوع تا حدودی صحیح است اما نمی‌توان بدون در نظر گرفتن مزاج افراد تاثیر این گیاهان را مشاهده کرد. بطور مثال چای از لحاظ مزاجی گرم و خشک بوده و افرادی که مزاج آن‌ها گرم است در صورت مصرف چای نه تنها کم خونی شان برطرف نخواهد شد بلکه ممکن است به بیماری دیگری مبتلا شوند اما در افراد بلغمی مزاج مصرف چای می‌تواند باعث برطرف شدن کم خونی شود. در طب سنتی برای برخی از گیاهان خاصیت دارویی قایل هستیم اما باید این گیاهان با توجه به مزاج افراد تجویز شوند.

در این راستا در منابع طب سنتی ایرانی _ اسلامی، مواد طبیعی زیادی به علت سازگاری با بدن و فقدان عوارض جانبی شدید برای پیشگیری و درمان کم خونی مطرح شده است که در این پست به آن‌ها اشاره ای خواهیم داشت.

 

  • موثرترین راهکار‌های خوراکی طب سنتی برای پیشگیری یا درمان کم‌خونی

عموماً در طب نوین برای رفع کم خونی غالباً مکمل های آهن تجویز می‌شود که علائم گوارشی و آسیب های شکمی برای این مکمل ها وجود دارد و تقریباً یک چهارم افراد مبتلا به آنمی که از مکمل های آهن استفاده می کنند، این عوارض جانبی دستگاه گوارش، مانند نارسایی معده، یبوست را تجربه می کنند. اما با استفاده از تغییر رژیم غذایی و مصرف خوراکی های خون ساز و متناسب با نوع مزاج، تا حد زیادی از شدت یافتن کم خونی پیشگیری کرد.

در طب سنتی، غذاهای خونساز از تنوع بسیار بالایی برخوردارند؛ هر غذای با طبع گرم و تری می‌تواند بالقوه خونساز باشد، چنین غذاهایی روی شخصیت افراد‌، رفتارها و حتی پندارهای افراد تأثیرگذارند.

از این مواد غذایی می‌توان به عدس با گلپر، سیب، عصاره چغندر به همراه عسل، گوشت گوسفند جوان، سرکه انگبین به همراه عرق بیدمشک و یونجه، انار با گلپر، دل گوسفند کبابی شده، کشمش، گزنه، کدو ترکیب چهار مغز (پسته، بادام، گردو و فندق) به همراه عسل اشاره کرد.

 

  • خوراکی ها و مواد غذایی خونساز
  1. مصرف مویز

برای رفع کم خونی و سر درد ناشی از آن سی تا پنجاه عدد مویز را شب تا صبح در سرکه بخیسانید (روی آن را سرکه بگیرد)، سپس شیره آن را صاف کنید و طی چند نوبت در روز مصرف کنید. یا ۱۰ تا ۱۲ عدد مویز را به مدت یک شب در آب بخیسانید. روز بعد پیش از صبحانه مویزها را میل کنید. این درمان را به مدت چندهفته ادامه دهید

  1. مصرف چهار شیره

مصرف چهار شیره (شیره انگور، خرما، توت و انجیر) در وعده صبحانه برای مبتلایان به کم‌خونی مفید است، افراد می‌توانند این شیره‌ها را با سویق نخود، ماش، عدس، گندم و جو مخلوط و میل کنند.

  1. مصرف خرما

 خرما سرشار آهن و ویتامین C است که برای جذب آهن در بدن لازم است. به این منظور دو عدد خرما را در یک فنجان شیر به مدت یک شب بخیسانید. روز بعد پیش از صبحانه خرما و شیر را میل کنید. همچنین می‌توانید مقداری خرمای خشک را هر روز صبح پیش از صبحانه میل کنید و پس از آن یک فنجان شیر گرم بخورید.

  1. مصرف عسل

این ماده غذایی به محض ورود به کبد، تبدیل به خون می‌شود.

  1. مصرف جگر

جگر مرغ یکی از بهترین منابع آهن است جگر خام، 9 میلی گرم آهن دارد جگرمنبع بسیار خوبی از ویتامین های ب، فسفر و روی است.

  1. مصرف کنجد

کنجد سرشار از آهن است و به همین دلیل درمان بسیار خوبی برای کم‌خونی است. شما می توانید شب ها همراه شام یک تا دو قاشق غذاخوری از آن را کاملا بجوید و میل کنید؛ یا دو قاشق کنجد سیاه را به مدت دو تا سه ساعت در آب بخیسانید. سپس آن را آسیاب کنید و با یک قاشق عسل مخلوط کنید. از این مخلوط روزی دوبار میل کنید.

همچنین می‌توانید یک قاشق کنجد سیاه را به مدت دوساعت در آب گرم بخیسانید، سپس آن را آسیاب کرده و با شیر مخلوط کنید، مقداری عسل به آن بیافزایید و میل کنید.

  1. دم کرده میوه نسترن

دم‌کرده میوه نسترن و مصرف هفته‌ای دو الی سه نوبت نیز بسیار مفید است.

  1. شربت هفت عرق خون‌ساز

این شربت به علت داشتن آهن، اسید فولیک، ویتامین B۱۲ و سایر املاح معدنی خون‌ساز است و موجب افزایش اشتها و چاقی افراد می‌شود. شربت هفت عرق خون‌ساز تاثیر چشمگیری در تنظیم قند، فشار و چربی خون دارد؛ این شربت بدن را پاکسازی و سموم را از بدن دفع می‌کند. این عرق برای مبتلایان به مشکلات تنفسی مانند آسم و سرفه، افراد سیگاری، زنان یائسه و اشخاصی که دچار اختلالات تیروئیدی هستند نیز بسیار مفید است.

مواد لازم برای تهیه هشت لیتر شربت هفت عرق خون‌ساز

  • عرق برگ چنار                                    یک لیتر
  • عرق بیدمشک                                    یک و نیم لیتر
  • عرق یونجه                                          یک و نیم لیتر
  • عرق شنبلیله                                       یک لیتر
  • عرق بادرنجبویه                                  یک لیتر
  • عرق اسفناج                                        یک و نیم لیتر
  • گلاب                                                   نیم لیتر
  • سرکه انگور                                          نیم لیتر
  • عسل                                                    یک کیلوگرم

 

  1. مصرف قوتوی کرمان

قوتوی کرمان یا اردبیل ترکیبی از تخم گشنیز، زنجبیل، میخک، هل باد، شاه‌دانه ،گندم ،کنجد ،عدس و … است. توصیه می‌شود یک تا دو قاشق غذاخوری از آن را در یک لیوان شیر مخلوط و میل کنید.

 

  • گیاهان و میوه‌های خون ساز

از جمله گیاهان و میوه هایی که خاصیت خون سازی دارد می‌توان به یونجه‌، گزنه‌، اسفناج، کاهو، کلم بروکلی، جعفری، شبدر‌، ریواس، عناب‌، زرشک‌، آلبالو‌، انار و سیب اشاره کرد. مصرف ترکیب تره، اسفناج و جعفری در درمان کم‌خونی موثر است؛ برای این منظور افراد باید مقدار زیادی از تره را با مقدار متوسط از اسفناج و کمی جعفری با هم مخلوط، این ترکیب را خُرد و ترکیب خرد شده را همراه غذا میل کنند.

- یونجه

یونجه غنی از ویتامین و مواد گیاهی شیمیایی و همچنین حاوی سطوح بالایی از بتا کاروتن ، ویتامین ث، ایی و ک است ویتامین ث موجود در یونجه به بدن کمک می کند تا آهن غذا را جذب کند. یونجه می تواند به شکل های مختلف مصرف شود. خواص درمانی فراوانی دارد که شامل توانایی آن برای تصفیه سموم بدن به خاطر محتوای بالای کلروفیل می باشد.

-کلم

برگ های کلم سبز و قرمز خام را به صورت سالاد قبل از هر وعده غذایی میل کنید. برگ های کلم دارای کلسیم و گوگرد فراوان بوده و بسیار برای کم خونی مفید است.

- ریواس

حدود ۵ گرم از ریشه خشک ریواس را به صورت پودر درآورید و داخل یک لیوان آب ولرم حل کرده و با عسل شیرین کنید و خوب هم بزنید و هر روز قبل از غذا یک فنجان از آن را بنوشید.

- اسفناج

فقط نصف فنجان اسفناج روزانه چیزی است که برای درمان کم خونی تان نیاز دارید این سبزیجات سبز تیره ویتامین های آ، ب9، ایی و ث، آهن، فیبر، کلسیم و بتا - کاروتوئن دارند. فقط نصف فنجان اسفناج ، حدود 20 درصد از نیاز آهن روزانه برای یک زن است! بنابراین، اسفناج را در رژیم غذایی روزانه بگنجانید، اما فراموش نکنید که حتما اسفناج را بجوشانید، اگر برای یک دقیقه اسفناج به اسید اکسالیک و جذب آهن توسط بدن تداخل کند. آب جوش می تواند میزان اسید اکسالیک را کاهش دهد.

- جعفری

جعفری گیاهی سبز محبوب مدیترانه ای است و به طور گسترده در غذاهای غربی استفاده می شود که معمولا به عنوان چاشنی استفاده می شود. درمانی عالی برای غلبه بر کم خونی است چون حاوی غلظت قابل توجهی از آهن و اسید فولیک است. ویتامین ث موجود در جعفری به بدن کمک می کند تا به طور موثر آهن را جذب کند.

- انار

انار نیز می تواند به عنوان میوه غنی شناخته شود زیرا پروتئین، کربوهیدرات، چربی، فیبر و قند و از همه مهم تر، آهن و کلسیم و پتاسیم و مس دارد آن به طور قابل توجهی هموگلوبین را در خون افزایش می دهد و از جریان خون سالم پشتیبانی می کند خستگی، سرگیجه، ضعف و ضعف طبیعی کم خونی را احساس خواهید کرد. یک انار با اندازه متوسط (حدود 200 گرم)هر روز صبح با شکم خالی بخورید. یک لیوان آب انار هر روز با صبحانه بخورید.

 

  • غذاهای خون ساز

- آبگوشت با نخود

توصیه می‌شود این غذا با شعله پایین تهیه و طبخ شود تا کاملا هضم شود.

- گوشت بلدرچین

این گوشت از آهن زیادی برخوردار است حتی برای کسانی که سنگ یا شن کلیه دارند، مفید است.

- آلو و انجیر

برای دریافت غذاهای خون ساز، خوردن هفت عدد انجیر خشک همراه صبحانه  و ۹ تا ۱۲ عدد آلو‌ بخارا همراه وعده ناهار توصیه می شود.

 

  • پرهیزات افراد مبتلا به کم خونی
  1. مبتلایان به کم خونی باید از مصرف غذا‌های ساندویچی بی‌کیفیت، کنسرو شده و مانده پرهیز کنند.
  2. مواد غذایی دارای کلسیم را به هیچ عنوان به همراه مواد غذایی سرشار از آهن را، در یک بازه زمانی به صورت همزمان مصرف نکنید.
  3. افراد مبتلا به کم خونی باید از مصرف ترشیجات بپرهیزند.
برچسب ها :
کد امنیتی
عکس خوانده نمی شود
برای این مطلب هنوز نظری درج نشده است